August 29, 2021, Sun, 24:08:32
By जीवन सापकोटा, (SND)
शान्ति सिँह
शान्ति सिँह
Share on email
Share on print
Share on telegram
Share on pinterest
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
शान्ति सिँह
शान्ति सिँह
By जीवन सापकोटा, (SND)
2021-08-28
शान्ति सिँह

Shree Navatan Dham (SND)

शान्ति सिंहको जन्म सरकारी उच्च अधिकारी सी.बी. कुमाई र गौरी कुमाई (जो दीक्षित परिवारकी छोरी हुन्‌) की जेठी छोरीका रूपमा वि.सं. १९९० (इ.सं. १९३३ सालको जुन ६ तारिखमा) भएको हो । माता पिता सनातन हिन्दू धर्माबलम्बी हुनु भएका कारण उहाँ त्यसै संस्कारमा हुर्कनु भयो । उहाँको स्कूल तहको अध्ययनपछि दाजिलिङ्गका सिंह परिवारमा वैवाहिक नाता गाँसिएको हो । सिंह परिवारका दुई छोरीहरू मिनू (पछि राजश्री राणा नामले परिचित) र लिलू रोक्काको जन्म भएको हो ।

शान्ति सिंह युवावस्थादेखि नै धार्मिक गतिविधिमा सक्रिय हुनुहुन्थ्यो । उहाँको अगुवाइमा कालिम्पोङ्गमा दुर्गा करुणामयी मन्दिरको स्थापना भएको हो भने उहाँ योगीराज हरिहरानन्द ट्स्टको उपाध्यक्ष रहनु भयो । दार्जिलिङ्गमा बाल विकास र महिला समितिको संस्थापक बन्नु भयो । धेरै साधु सन्तहरूको संगत गर्नु भयो । तर जब गुरुजीसँग दर्शन पाउनु भयो उहाँका सारा जिज्ञासाहरू समाधान भए । उहाँले लेख्नु भएको छ – श्री गुरुजीसँगको भेट माताजी प्रभावती बाईको संगतद्वारा सन्‌ १९१६ मा भएको थियो । त्यसैखेर गुरुजी कुटीमा बस्नु भएको थियो । धेरै सन्तहरूको संगतद्वारा गुरुको खोजी हृदयमा बसिरहेको थियो । त्यसै अवसरमा श्री गुरुजीसँग भेट भयो । प्रथम भेटमा नै चिरपरिचित हुन्‌ भन्ने लाग्यो । दर्शन पाउना साथ किन हो कुन्नी साह्रै रुन मन लाग्यो । आत्माले खोजेको महापुरुषको दर्शन पाएर नै होला यो आत्मा रोएको ।
गुरुजीले धेरै प्रश्नहरू गर्नुभयो । त्यसपछि म तिमीलाई तीन दिनमा ब्रह्मको दर्शन गराइ दिन्छु भन्ने गहन शब्द भन्नु भयो । त्यसबेला बाहिरी दृष्टिद्वारा ब्रह्म-दर्शनको आशामा बसिरहेँ । तर धेरै दिनहरू ं बितिसके पछि यो सानो अनुभवमा आयो – व्रज, रास, जागनीको विस्तार गुरुजीको आशीर्बाद पाएर धेरै कुराको अनुभव भयो । स्वस्थानी पूर्णिमाको दिन गुरुमन्त्र प्रदान गर्नुभयो । त्यस दिनदेखि गुरुजीको कृपा अविरल रूपले बर्सिरहेको छ । केवल मलाई मात्र होइन जसले उहाँको संगत पाएका सबैमाथि कृपा भइरहेकै छ।

गुरुजीले शान्ति सिंहलाई वि.सं. २०४१ तिर बाइजुराज संघ गठन गर्ने निर्देशन दिनुभयो । सर्वप्रथम शान्ति दिदीकै नेतृत्वमा कालिम्पोङ्गमा बाइजुराज संघ गठन भएको हो । पछि उहाँले नेपालमा झापा धुलाबारीबाट बाइजुराज संघका शाखाहरू विस्तारित गर्दै लैजानु भयो । वाइजुराज संघको गठन विधि,सेवा कार्य, सञ्चालन, पोशाक, प्रार्थना, प्रवचनको प्रारूप उहाँले नै सुरु गराउनु भएको हो । आज नेपाल र भारत समेतका मुलुकहरूमा विस्तृत यस संघको प्रारम्भिक रूपभित्र शान्ति सिंह हुनुहुन्छ।

प्रेम लीला स्मृति पुरस्कारले २०५९।२।१ मा सम्मानित शान्ति सिंहको धामगमनपछि बाइजुराज संघ धुलाबारीले आफ्नो समवेदनामा भनेको छ-
“उहाँले छोडेर जाँदा हामी बीच एक उज्ज्वल तारा गुमाएको हामीले अनुभव गरेका छौँ । उहाँले आश्रमको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान दिनु भएको छ भने आफ्नो परिवारका अधिकांश सदस्यको आत्मजागृतिको प्रेरक बन्नु भएको छ । नेपालमा संगठित बाइजुराज संघ उहाँको प्रेरणाको प्रतिफल हो । शान्ति दिदी धार्मिक र सामाजिक क्षेत्रका उहाँका योगदानमा सधैं बाँचीरहनु हुनेछ भन्ने हाम्रो विश्वास छ।’
उहाँले वि.सं. २०५९ सालमा (६ मई २००२) बुद्ध पूर्णिमाको विहान शरीर छोड्नु भयो । उहाँको धामगमनले बाइजुराज संघमा लामो समयसम्म एउय शून्यताको, एउय रिक्तताकी अनुभव भइरहयो । आज पनि गुलावी पोशाकमा वाइजुराज संघका दिदी बहिनीहरूले सेवा वा प्रार्थना गरिरहँदा शान्ति सिँह त्यहीँ भित्र कतै हुनुहुन्छ भन्ने भान परिरहन्छ ।
Enable Notifications    Subscribe No thanks