July 27, 2021, Tue, 07:07:35
By Shree Navatan Dham (SND), (SND)
श्रीमदूतारतम सागर परिचय
श्रीमदूतारतम सागर परिचय
Share on email
Share on print
Share on telegram
Share on pinterest
Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
श्रीमदूतारतम सागर परिचय
श्रीमदूतारतम सागर परिचय
By Shree Navatan Dham (SND), (SND)
2021-07-27
श्रीमदूतारतम सागर परिचय

Shree Navatan Dham (SND)

महामति श्री प्राणनाथजीको मुखार्विन्दद्वारा निसृत श्वीमृख
वाणीको संग्रहलाई नै श्वीमद्तारतम सागर अर्थात कुलजम स्वरूप
भनिन्छ । यसमा पूर्णब्रह्म परमात्मा श्रीकृष्णको स्वरूप दर्शन
गराईएको छ। यसैलाई सम्पूर्ण प्रणामी मन्दिरमा पूर्णब्रह
परमात्मा श्रीकृष्णको वाङ्गमय स्वरूपको रूपमा सिंहासनमा
विराजमान गराई विधिपूर्वक अष्ट प्रहर दैनिक सेवा-पूजा एव
पाठपारायण गरिन्छ । यस दिब्य ग्रन्थमा कुल ५२४ प्रकरणलाई
१८,७५५ चौपाईमा प्रस्तुत गरी १४ अध्याय-कितावमा समावेश
गरिएको छ। यस महान ग्रन्थ समन्वयात्मक ढङ्गबाट बिभिन्न
भाषा (हिन्दुस्तानी, गुजराती, सिन्धी, आदि) मा लेखिएको छ।

उक्त १४ अध्याय-किताबको संक्षिप्त परिचय यस प्रकार रहेको
छ।

१. रास :-

यस प्रथम भागमा ४७ प्रकरणलाई गुजराती भाषामा
९०७ चौपाई द्वारा यस भवसागर मोह-मायाको खेल, श्रीकृष्ण र

गोपीहरूको महारास लीला एवं आत्मा र परमात्माको सम्बन्धमा
वर्णन गरिएको पाइन्छ ।

२. प्रकाश :-

यस दोश्रो भागमा ३७ प्रकरणलाई १,०६२ चौपाई गुजराती
भाषामा र ३७ प्रकरण १,१८५ चौपाई हिन्दुस्तानी भाषामा जागृत

आत्मा र परमात्माको प्रेम प्राप्ति अनि आफ्ना सदगुरू प्रतिको
वियोग सम्बन्धमा वर्णन गरिएको पाइन्छ ।

३. षटक्रतु :-

यस तेश्रो भागमा १५ प्रकरण छन्‌ । त्यसलाई २३०

चौपाईद्वारा ६ क्रतुहरूमा एक वियोगिन आत्माले विरह भावमा
परमात्मा तथा आफ्ना सद्गुरुको वियोगमा पुकार गर्दै परमात्मा

प्राप्ति सम्बन्धमा वर्णन गरिएको छ ।

४. कलश :-

यस चौथो भागमा १२ प्रकरणलाई ५०६ चौपाई गुजराती
भाषामा र २८ प्रकरणलाई ७७१ चौपाई हिन्दुस्तानी भाषामा
आत्मा जागरणको बाटो, ब्रह्म सृष्टिद्वारा पूर्णत्रहमको खोज, श्री
तारतम महामन्त्रको प्राप्ति सम्बन्धमा वर्णन गरिएको पाइन्छ ।

५. सनन्ध :-

यस पाँचौ भागमा ४२ प्रकरण . छन्‌ त्यसलाई १,६९१
चौपाईद्वारा इस्लाम धर्म ग्रन्थ कुरानको स्पष्ट व्याख्या गरेर सो मा
देखिएका कुरीति एवं अन्ध विश्वासलाई खण्डन गर्दै वेद र
कतेवको समन्वयात्मक तत्व ज्ञान दर्शन सम्बन्धमा वर्णन गरिएको

छ।

श्रीमदूतारतम सागर परिचय

Shree Navatan Dham (SND)

६, किरन्तन :-

यस छैठौं भागमा १३३ प्रकरणलाई २,१०२ चौपाई हिन्दी,
सिन्धी र उर्दू भाषामा बिभिन्न रागमा आवद्ध गर्दै प्रचलित सम्पूर्ण
धर्म शास्त्रहरूको तुलनात्मक ब्याख्या गरेर पूर्णब्रह्म परमात्मा
श्रीकृष्ण प्राप्ति गर्न प्रेम लक्षणा भक्ति मार्गको सम्बन्धमा वर्णन
गरिएको छ । साथै आत्मा, परमात्माको पहिचान गराई मानव
कल्याणको लागि उपदेशात्मक ज्ञानले यो ग्रन्थ भरिएको छ।

७. खुलासा :-

यस सातौं भागमा १८

वेद, प्राण र कुरानलाई तुलनात्मक दृष्टिकोणले गले यौ चौपाईमा
श्रम र खुदा एकै भएको स्पष्टिकरण दिएर बिष गेरी
एकिकरणको वर्णन गरिएको छ। रव धम
८. खिलवत :-

यस आठौं भागमा १६ प्रकरणलाई १,०७४ चौपाईमा
आबद्ध गरी अहंकार दमन गर्दै आत्मा संयम द्वारा परमात्मा
सम्बन्धमा वर्णन गरिएको छ, साथै त्यो दिव्य बा

– छु शाश्वत परमधाममा
पूशव्रह्म परमात्मा र उहाँका अभिन्न शक्ति-आत्माहरुको दिब्य
संवादको उल्लेख भएको पाइन्छ । ८

९. परिक्रमा :-
यस नवौं भागमा ४३ प्रकरणलाई २,४८१ चौपाईमा
पच्चीस पक्ष परमधामको प्रत्यक्ष वर्णन छ

कगत सना |
सात परिक्रमाले बेष्टित गरेको वर्णन राम्ररी ०५
पाइन्छ ।

श्रीमदूतारतम सागर परिचय

Shree Navatan Dham (SND)

१०. सागर :-

यस दशौं भागमा १५ प्रकरणलाई १,१२८
गरी हिन्दी भाषाद्वारा आठ सागरको प्रत्यक्ष वर्णन
जस मध्ये एक देखि सातौं सागर सम्म मुख्यतः

राजजी-श्यामाजी एवं सुन्दरसाथको श्रुंगार,
परमात्माको प्रेम सम्बन्ध

चौपाईमा
न गरिएको छु।
मूल-मिलाव, श्री

अनि आत्म-
म्बन्ध आदिको वर्णन गरिएको छ भने आग्रैं
सर्व रस अर्थात्‌ मेहेर सागरमा परब्रहम परमात्माको मेहेर अर्थात
कृपाको वर्णन गरिएको छ । ति आठ सागरको नाम यस प्रकारको
छ, चूर, नीर, क्षीर, दधि, घत, मधु, रस र सर्व रस हन्‌।

११. सिनगार :-

यस एघारौं भागमा ३९ प्रकरणलाई २,२११ चौपाईमा
पर्णव्रहम परमात्मा श्री राजजी (श्वीकृष्ण) र श्यामाजीको चिन्मय
स्वरूप तथा दिव्य श्रृंगारको प्रत्यक्ष वर्णन गरिएको छ ।

१२. सिन्धी :-

यस बाह्रौं भागमा १६ प्रकरण छन्‌, त्यसमा ६००
चौपाईद्वारा सिन्धी भाषामा आत्मालाई आफ्नो पूर्व स्मृति गराई
परमात्माको प्रेम प्रसँगले सताएको भावनात्मक अटूट सम्बन्धको
वर्णन गरिएको पाइन्छ ।

१३. मारफत सागर :-

यस तेह्र भागमा १४ प्रकरणलाई १,०३४ चौपाईद्वारा वेद
र कतेव बीच समन्वय स्थापित गरी कतेव कुरानको आध्यात्मिक
रहस्य स्पष्ट गर्दै आत्मा र परमात्माको स्पष्ट पहिचान सम्बन्धमा
वर्णन गरिएको छ।

१४. क्यामतनामा :-

यस चौधौं भागलाई छोटा र वडा गरी दुई भागमा
विभाजन गरिएको छ । छोटा क्यामतनामामा २ प्रकरण तथा २१७
चौपाई र वडा क्यामतनामामा २४ प्रकरण तथा ५३१ चौपाईहरू
द्वारा क्रमश आत्मा जागृती सम्बन्धमा र इस्लाम धर्म ग्रन्थ
कुरानमा उल्लेखित क्यामतको ७ (सात) निसानाहरू सम्बन्धमा
उपदेशात्मक ढङ्गबाट सत्य धर्ममा जागृत हुनुपर्ने वास्तविकता
दर्शाइएको छ।

Enable Notifications    Subscribe No thanks